Akademik Veri Yönetim Sistemi
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026
Bu araştırma ile yeni teknolojilerde yaşanan gelişmelerle birlikte ortaya çıkan yapay zeka uygulamalarının sunduğu yeniliklerden biri olan ses klonlama teknolojisinin beraberinde getirdiği güvenlik riskleri incelenecektir. Çalışma, gün geçtikçe her alanda herkesin kullanımına açık olan yapay zekâ teknolojisiyle üretilen ses klonlama teknolojilerinin, üniversite öğrencileri tarafından farkındalık düzeylerini, bu seslerin gerçekliğini ayırt etme becerilerini ve teknolojiye duydukları güveni incelemeyi amaçlamaktadır.
Son yıllarda yapay zekâ pek çok alanda gelişme göstermektedir. Özellikle sağlık, üretim, iletişim gibi alanlarda yapay zekanın faydalarından söz ediliyor olsa da bu uygulamaların beraberinde getirdiği risklerde yadsınamaz bir gerçektir. Bahsi geçen riskler arasında ise veri gizliliği, önyargı ve etik konuları önem arz etmektedir. Özellikle müzik ve ses oluşturma alanında kullanılan yapay zekâ ile oluşturulan ses klonlama teknolojisi bir bilgisayar programı yoluyla bir insanın sesinin yapay olarak kopyalanması anlamına gelmektedir. Ses klonlama teknolojisi ile oluşturulan sesler kişinin ses tonunu, konuşma tarzını ve vurgularını taklit etmektedir. Bu teknoloji, film endüstrisinde dublaj yapma, sesli kitap kayıtları oluşturma gibi olumlu alanlar sunmakta ancak kötü niyetli kullanımlara da açık alan bırakmaktadır. Bu da etik ve güvenlik endişelerini beraberinde getirmektedir. Bu nedenle bu teknolojinin denetlenmesi, güvenlik önlemlerinin geliştirilmesi ve toplumun bilinçlendirilmesi önem arz etmektedir.
Bu çalışmanın amacını, yapay zekâ destekli ses klonlamasının üniversite öğrencileri tarafından nasıl algılandığını ve bu seslerin gerçekliğinin ne kadar doğru şekilde ayırt edilebildiğini incelemektir. Araştırma, öğrencilerin ses klonlama teknolojilerine yönelik farkındalığını, bu seslerin doğruluğunu belirleme yeteneklerini ve teknolojiye olan güven düzeylerini anlamayı hedeflemektedir. Bu araştırmada odak grup görüşmeleri, üniversite öğrencilerinin yapay zekâ ile üretilmiş ses klonlarına yönelik algı, güven ve gerçeklik değerlendirmelerini incelemek için uygun bir yöntem olarak düşünülmektedir. Kayseri Üniversitesi’nde öğrenim gören farklı yaş, bölüm ve cinsiyetten çeşitlilik içeren 5’şer kişilik gruplar oluşturulması ve 5 odak grup oturumu planlanarak toplam 25 öğrenci ile odak grup görüşmesi yapılması planlanmaktadır.
Bu proje ile üniversite öğrencilerinin yapay zekâ ile ses klonlamasına dair algılarını inceleyerek, toplumun genç bireyleri arasında teknolojik farkındalık düzeyini artırmaya katkı sağlayacağı ve daha etik bir dijital ekosistem oluşturulmasına yardımcı olacağı düşünülmektedir. Ek olarak araştırma, odak grup yöntemiyle elde edilen derinlemesine veriler sayesinde, ses klonlama teknolojisinin etik ve güvenlik boyutlarına yönelik toplumsal bir diyalog başlatmayı hedefleyerek, teknolojinin yanlış kullanımına karşı daha bilinçli bireyler ve toplumlar yetiştirilmesine katkıda bulunabilecektir.