THE CONCEPTS OF LOVE AND DEATH IN YUNUS EMRE WITH SEMANTIC APPROACHES


Bayram A.

Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, no.Özel Sayı, pp.149-163, 2021 (International Refereed University Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Publication Date: 2021
  • Title of Journal : Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
  • Page Numbers: pp.149-163

Abstract

Yunus Emre is one of the top figures of Turkish literature. He revealed the power of Turkish in his poems and created utterances that have become a proverb with Turkish. Semantic methods, on the other hand, aim to analyze a text. These methods were applied to the French language under the leadership of F. de Saussure and continue to be applied by his followers. The expressiveness depth and artistic workability of the Turkish language are quite suitable to be analyzed by semantic methods. In this context, semiotic and linguistic analysis methods have also been applied to Turkish texts and important results have been obtained. In our study, based on Yunus Emre’s poem “Aşık Canı Ölmeye”, an analysis attempt was created on the concepts of love and death in Yunus Emre’s works in general terms. In the study, Derrida’s “Deconstructive criticism” method, the analysis method defined by A. J. Greimas as “Semiological Square” and the concepts of “upper reader” by U. Eco and “representative reader” by M. Riffeterre were used. These concepts were reduced to the level of text linguistics and included in the analysis by focusing on texts and contexts. The semantic developments were dwtermined through the basic metaphors of love and death and the result was reached

Keywords: Yunus Emre, Semantic, Semiotic, Love, Death

Yunus Emre Türk edebiyatının zirve şahsiyetlerindendir. Şiirlerinde Türkçenin gücünü ortaya çıkarmış ve Türkçe ile adeta bir atasözü hâline gelmiş sözceler oluşturmuştur. Anlambilimsel yöntemler ise bir metni çözümlemeyi amaçlar. Bu yöntemler F. de Saussure öncülüğünde Fransız diline uygulanmış ve izleyicileri tarafından da uygulanmaya devam etmektedir. Türk dilinin anlatım kabiliyeti, derinliği ve sanatsal işlenilebilirliği anlambilimsel yöntemlerle incelenmeye oldukça uygundur. Bu bağlamda, göstergebilimsel ve dilbilimsel çözümleme yöntemleri Türkçe metinlere de uygulanmaya başlanmış ve önemli sonuçlar elde edilmiştir. Yaptığımız çalışmada Yunus Emre’nin “Aşık Canı Ölmeye” şiiri temel alınarak, genel anlamda da Yunus Emre’nin eserlerinde aşk ve ölüm kavramları üzerinde bir çözümleme denemesi oluşturulmuştur. Çalışmada J. Derrida’nın “Yapı bozucu eleştiri” yöntemi, A.J. Greimas’ın “Göstergebilimsel Dörtgen” şeklinde tanımladığı çözümleme yöntemi, U. Eco’nun “üst okur”, M. Riffaterre’in “örnek okur” kavramları kullanılmıştır. Bu kavramlar metin dilbilimi düzlemine indirgenerek, metinler ve bağlamlar merkeze alınarak çözümlemeye dâhil edilmiştir. Aşk ve ölüm temel metaforları üzerinden anlamsal gelişimler tespit edilerek sonuca ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yunus Emre, Anlambilim, Göstergebilim, Aşk, Ölüm