Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Şaban Uzay
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Teknolojik gelişmelerin pek çok alanı hızla dönüştürdüğü bir yapıda bağımsız denetimin de bu dönüşümden etkilenmesi kaçınılmazdır. Blok zinciri, makine öğrenimi, robotik süreç otomasyonu ve yapay zekâ gelişen teknolojiler arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı da gelişen teknolojilerin; bağımsız denetimde mevcut kullanımını, bağımsız denetim üzerindeki etkisini, hileli finansal raporlamanın tespit edilmesi üzerindeki etkisini ve gelecekte bağımsız denetim üzerinde yaratabileceği değişiklikleri incelemektir. Söz konusu amaç kapsamında hazırlanan anket ve görüşme formu ile Türkiye’de faaliyet gösteren bağımsız denetim firmalarındaki bağımsız denetçilerin ve alanında uzman kişilerin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmada karma bir yöntem kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle nicel veriler, SPSS programında analiz edilmiştir. Daha sonra nitel veriler ise MAXQDA 2024 Pro programı ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre bağımsız denetçiler gelişen teknolojiler hakkında orta düzeyde bilgi sahibidir. Denetçiler, bağımsız denetim faaliyetlerinde özellikle yapay zekâ uygulamaları ile gelişen teknolojilerden yararlanmaktadırlar. Yaşanan salgın süreci ile gelişen teknolojilerin bağımsız denetimde kullanımı artmıştır. Yapay zekâ uygulamaları bağımsız denetimin süresini ve maliyetini azaltıp bağımsız denetimin kalitesini artırması beklenmektedir. Blok zinciri, makine öğrenimi ve robotik süreç otomasyonu uygulamalarının yapay zekâ ile desteklenmesi ile hileli finansal raporlamanın tespit edilmesi üzerindeki etki çok daha önemlidir. Son olarak, gelişen teknolojiler gelecekte bağımsız denetimde; sanal ortamlarda denetim, gerçek zamanlı denetim ve yapay zekâlı asistanlar gibi önemli değişikliklere yol açabilecektir.