MARKA DEĞERİNİN FİNANSAL MODELLERLE ÖLÇÜLMESİ VE ÖLÇÜLEN MARKA DEĞERİNİN TMS 38 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR STANDARDINA GÖRE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yozgat Bozok Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye
Tez Danışmanı: Murat Koçsoy
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Dünya ticaretinin küresel bir boyut kazanması ile birlikte son yıllarda ticari faaliyetlerde birçok gelişme meydana gelmiştir. Yaşanan gelişmelerle birlikte şirketlerin markaları da büyük önem kazanmıştır. Markaların önem kazanmasıyla birlikte şirketlerin mali tablolarında raporlanabilmesi amacıyla marka değerlemesi gereksinimi giderek artmıştır. Markaların alınıp satılmaya başlanması, şirket birleşmelerine konu olması, marka değerinin nasıl hesaplanacağı konusundaki belirsizlikleri gündeme taşımıştır. Bu bağlamda marka değerinin nasıl hesaplanacağı hususunda bir takım modeller geliştirilmiştir. Önceden geliştirilen bu modellerin her birinin kendine özgü hesaplama teknikleri ve birbirinden farklı parametreleri bulunmaktadır. İlgili literatür incelenerek her modelin pozitif ve negatif yönleri belirlenmiştir. Şirketlerin marka değerlerini mali tablolarında göstermeleri kendilerine avantaj sağlamaktadır. Aktif varlıkların gücünü artıran marka değerleri, şirketlerin bilançolarında maddi olmayan duran varlıklar içerisinde yer alarak kimi zaman duran varlıklardan daha fazla değere sahip olabilmektedir. Şirketlerin varlık değerini hayli artıran marka değerleri Türkiye Muhasebe Standartları gereğince sadece satın alma ya da birleşme söz konusu olduğu durumlarda şirketlerin mali tablolarında gösterilebilmektedir. Şirketlerin kendi bünyelerinde yarattıkları marka değerinin mali tablolarda gösterilmesine Türkiye Muhasebe Standartları izin vermemektedir.
Yapmış olduğumuz bu çalışmada, marka kavramının her geçen gün öneminin
daha fazla arttığını vurgulayarak, marka değerlemesinin finansal olarak nasıl
hesaplanacağı ve hesaplanan marka değerinin mali tablolarda nasıl
gösterilebileceğini ifade etmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda ulusal ve uluslararası
arenada marka değerlemesi için kullanılan modeller ifade edilerek bu modellerin
pozitif ve negatif yönleri belirtilmiştir. Marka değerlemesi için birden fazla model
olmasından dolayı bu modeller içerisinden Dünyada ve Türkiye’de en çok kullanılan,
verileri elde etme ve sayısal sonuçlar verebilmesi açısından da tercih edilen, Hirose
Modeli ve Sermaye Piyasalarını Esas Alan Marka Değerleme Modeli kullanılmıştır.
Gıda ve haberleşme sektöründe olmak üzere ayrı sektörlerde faaliyet gösteren
iki şirketin marka değerlemesi uygulaması yapılmıştır. Uygulamada, gıda sektöründe
faaliyet gösteren Ülker Bisküvi Sanayi AŞ ile haberleşme sektöründe faaliyet
gösteren Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ’ye ait veriler kullanılmıştır. Veriler Kamu
Aydınlatma Platformu’ndan (KAP) elde edilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda
hesaplanan marka değerlerinin şirketlerin mali tablolarında hangi şartlarda ve nasıl
gösterilebileceği ifade edilmiştir.