Etik Örgüt Kültürünün Pozitif Ses Çıkarma Davranışı Ve Örgütsel Sessizliğe Etkisinde Psikolojik Sözleşmenin Düzenleyici Rolü
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Hakan Vahit Erkutlu
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Örgütlerin
önemli bir sermayesi olan beşeri sermayenin etkin ve verimli kullanılması
işletme amaçları için önemlidir. Bu sermayenin etkin bir şekilde kullanılması
hem işletmeye temel bir yetenek sağlar hem de rakiplere karşı rekabet avantajı
sağlar. Bu yüzden örgütsel davranış çalışmaları işletmeler için önemli konuma
gelmiştir. Çalışmanın çıkış noktası, etik örgüt kültürü, pozitif ses çıkarma
davranışı, örgütsel sessizlik ve psikolojik sözleşme bağlamında bütüncül bir
model önerisinde bulunmak ve söz konusu modeli görgül verilerle sınamaktır.
Bu
çalışmanın amacı, etik örgüt kültürünün pozitif ses çıkarma davranışı ve
örgütsel sessizliğe etkisinde psikolojik sözleşmenin düzenleyici rolü oynayıp
oynamadığını tespit etmektir. Araştırmanın örneklemini Kayseri Üniversitesinde
görev yapan akademik ve idari personel oluşturmaktadır (n=255). Bu çalışmanın
verileri Muel Kaptein (2011) tarafından geliştirilen Örgütsel Erdemler Modeli Ölçeği,
Maynes ve Podsakoff (2014) Pozitif Ses Çıkartma Davranışı Ölçeği, Demirtaş ve
Kahveci (2013) tarafından hazırlanmış olan Örgütsel Sessizlik Ölçeği ve
Koyle-Shapiro ve Kessler (2000) tarafından
hazırlanmış psikolojik sözleşme ölçeği kullanılmıştır. Model ve hipotezleri test etmek için basit doğrusal
regresyon analizi, çoklu regresyon analizi ve üç aşamalı moderatör değişkenli
hiyerarşik regresyon analizinden yararlanılmıştır.
Araştırma
bulgularına göre, etik örgüt kültürünün pozitif ses çıkarma davranışını pozitif
yönlü ve anlamlı şekilde etkilediği saptanmıştır. Etik örgüt kültürü ile
psikolojik sözleşme arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.
Buna karşın; örgütsel sessizlik ile psikolojik sözleşme arasında negatif yönlü
anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca psikolojik sözleşme ile pozitif ses
çıkarma davranışı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.
Son
olarak araştırmanın bazı kısıtları olduğu vurgulanmış, araştırmaya konu
değişkenler ile ilgili akademik kurumlara yönelik bazı öneriler geliştirilmiş
ve gelecekte bu konuda araştırma yapacaklar için çeşitli önerilerde
bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Etik Örgüt Kültürü, Pozitif Ses Çıkarma Davranışı,
Örgütsel Sessizlik, Psikolojik Sözleşme