Horasanda İktidar Mücadeleleri (M. 705-796)
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları, Türkiye
Tez Danışmanı: Sebahattin Samur
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Abbasiler, Abbas bin Muttalib’in, soyundan gelmektedir. Hz. Abbas ve oğlu olan Abdullah her ne kadar makul sebeplerden dolayı Hz. Muaviye ile iyi geçinmiş olmalarına rağmen; Hz. Ali’nin destekçilerinden idi. Abdullah’ın oğlu olan Ali; açıktan siyasi emellere sahip ilk aile üyesi olarak gözükmektedir. Bu yüzden Ali, Emeviler tarafından potansiyel bir tehlike olarak görüldü ve yakın takibe alındı. Ali’nin oğlu olan Muhammed ilerleyen zamanlarda meşhur bir kişi oldu. Özellikle, İbni Hanefiyye’nin oğlu olan Abdullah(Ebu Haşim) ile yakın ilişki kurdu. İmamet hakkını Muhammed bin Ali’ye devretti. Diğer bir ifadeyle, halihazırda Muhammed, Ebu Haşim’in taraftarlarının İmamı oldu. Irak ve Horasan bölgesinde yoğun propaganda faaliyeti 718 tarihinde başladı. Muhammed’in hedefleri ; faaliyetlerini Horasan üzerinde yoğunlaştırmaya karar veren, oğlu İbrahim tarafından başarıya ulaştırıldı. O, Ebu Müslim’i 745 tarihinde özel temsilcisi olarak Horasan’a gönderdi.Ebu Müslim, Abbasiler adına ihtilal hareketini 747 tarihinde başlattı ve Abbasiler adına (ihtilal alameti) siyah bayrakları kaldırdı. Abbasi orduları Irak’ın doğusuna 749 tarihinde ulaştılar. Böylelikle Abbasiler iktidar mücadelesini kazandılar. Abbasiler, soyuna ait iktidarı diğer soylarla ya da kişilerle paylaşmak istemediler. Bu nedenle; Ebu Müslim; halifenin emriyle 755 tarihinde öldürüldü. Fakat bu siyasi cinayet Horasan’da muhalif isyan ve hareketlere neden oldu. Sırasıyla; Sünbaz, İshak et-Türki, Ravendiler, Üstazsis, Mukanna ve Muhammira, Ebu Müslim adına Horasan’da isyan başlattılar. Şayet Abbasiler Ebu Müslim ile anlaşmış olsalardı, bu isyanlar Horasan’da başlamayacaktı.
Anahtar Kelimeler: Abbasiler, Humeyme, Horasan, Siyah Bayraklar, Ebu Müslim.