CNC Torna Tezgahlarda 5 Eksende Titreşim Ölçümü ve Yapay Sinir Ağlarıyla Modellenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Mekatronik Mühendisliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Bahadır Çetinkaya
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Talaşlı imalatta tornalama işlem koşullarından dolayı ortaya çıkan titreşimler, üzerinde çalışılan malzemenin yüzey kalitesinin bozulması, takım ve tezgâh ömrünün azalması, düşük hassasiyetli tasarımlar ve üretim kayıpları gibi sonuçlara yol açmaktadır. Bu nedenle, sistem üzerindeki titreşim bileşenleri yok edilerek veya zayıflatılarak en uygun çalışma koşulları belirlenmelidir. Bu tez çalışmasında, Bilgisayarlı Sayısal Kontrol (CNC) Torna tezgâhları üzerindeki titreşim etkilerini analiz etmek için yapay sinir ağları kullanılmıştır. İlk olarak deneysel çalışmalar yapılarak titreşim verileri elde edilmiş ve bu verilere göre titreşimi etkileyen parametreler yorumlanmıştır. Daha sonra, titreşim verilerinin yüksek doğrulukta tahmin edilebilmesi amacıyla yapay sinir ağları kullanılarak modellemeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın deneysel bölümünde titreşimi etkileyen farklı malzeme tipleri, iş mili hızları, ilerleme hızları, talaş derinlikleri ve farklı kesici uç tipleri için analizler gerçekleştirilmiştir. Benzetim çalışmalarında ise CNC Torna tezgâhı üzerinden ölçülen titreşim verileri iki farklı yapay sinir ağı yapısı ile analiz edilmiştir. Bu deneysel ve benzetim tabanlı yaklaşımların sonucunda Radyal Tabanlı Yapay Sinir Ağı (RBANN) yapılarının CNC Torna tezgâhlarında meydana gelen titreşimleri tahmin etmede gerçek zamanlı parametrelerde dahi iyi bir performans gösterdiği görülmüştür.