Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: İlyas Gökhan
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
ÖZET
“MISIR
MEMLÛKLERİ DEVLETİNDE EL-MELİK EL-EŞREF BARSBAY DÖNEMİ (1422-1438/ H. 825-841)”
Tez Yazarı:
Ridvan YİĞİT
Nevşehir Hacı
Bektaş Veli Üniversitesi
Sosyal Bilimler
Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Haziran 2014
Danışman: Prof.
Dr. İlyas Gökhan
İnsanlık tarihi incelendiğinde
Mısır coğrafyasının bilimsel, siyasal, kültürel ve jeopolitik açılardan iz
bırakmış, önemli bir bölge olduğu görülür. Bu çalışmada, Mısır merkez olarak
kurulan Memlûk Devleti ve bu devleti 1422-1438 tarihleri arasında yöneten
El-Melik El-Eşref Barsbay dönemi incelenmiştir. Sultan Barsbay da kendinden
önceki ve sonraki sultanlar gibi köle olarak gittiği topraklarda başarı
merdivenlerini çıkarak sultanlık koltuğuna oturmuştur. Tezin oluşturulmasında ağırlıklı
olarak XV. Yüzyıl ana kaynakları kullanılarak hem bir biyografi çalışması
yapılmış hem de Sultan Barsbay’ın şahsiyeti ve kararları değerlendirilerek
genel Memlûk Tarihinin ilgili kısmı ortaya konmaya çalışılmıştır.
Sultan Barsbay’ı Memlûk tarihinde
farklı kılan bazı hususlar vardır. Öncelikle, donanmaya pek önem verilmeyen bir
devlette Barsbay’ın Kıbrıs adasını fethetmiş olması O’nu diğer Memlûk
hükümdarları arasında özel bir konuma yükseltmektedir. İkincisi, Kâbe’ye kisve
örtme meselesi nedeniyle Timur Devleti hükümdarı Şahruh Mirza ile savaşı göze
alacak derecede sağlam bir Haremeyn politikası yürütmesidir. Anadolu’nun
özellikle güneyindeki dengeleri ustaca kullanması, Memlûk sisteminden
kaynaklanan emirler arası mücadeleleri yönlendirecek basiret göstermesi onun on
altı yıl gibi uzun bir süre başta kalmasını sağlayan diğer özelliklerdir.
Siyasi başarılarını iktisadi alana taşıyamamış olduğu konusunda kaynaklardaki
ortak kanaate rağmen, para birimleri ve değerlerinin çok sık değiştiği Mısır’da
kendisinden onlarca yıl sonra bile Eşrefî
adıyla bilinen paraların tedavülde olması da Memlûk Tarihine damgasını
vuran Sultan Barsbay adının, kendisinden sonra da yaşadığına kanıttır.
Anahtar Sözcükler: Memlûkler, Barsbay, Kıbrıs’ın
fethi, Eşrefî dinarı