Fosil yakıt tüketiminden kaynaklanan hava kirleticilerinin sağlık harcamaları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi: OECD ülkeleri üzerine panel veri analizi

Küresel ölçekte giderek derinleşen çevresel sorunlar, halk sağlığı üzerinde doğrudan etkili olan kritik risk unsurlarını beraberinde getirmektedir. Bu kapsamda hava kirliliği, yalnızca çevresel bozulmanın bir göstergesi olmanın ötesinde, insan sağlığı üzerinde kısa ve uzun vâdede ciddi olumsuz sonuçlara yol açan temel bir çevresel tehdit olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, hava kirleticilerin sağlık üzerindeki etkilerini analiz etmek ve sağlık harcamalarına yansıyan boyutunu değerlendirmek hem çevre hem de sağlık ekonomisi açısından önem arz etmektedir. Çalışmada, hava kirleticilerinin sağlık harcamaları üzerindeki etkileri 1990–2021 döneminde OECD ülkeleri kapsamında panel veri yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma, farklı hava kirleticilerindeki değişimlerin kişi başına düşen sağlık harcamaları üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmada Driscoll-Kraay standart hatalar yönteminden yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, kişi başına CO emisyonları sağlık harcamaları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde etki yaratmaktadır. CO₂ emisyonları ise sağlık harcamalarını pozitif ve anlamlı şekilde etkilemektedir. GSYH'nın sağlık harcamaları üzerindeki pozitif etkisi oldukça güçlü ve anlamlıdır. Buna karşılık, SOx emisyonlarının etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak hava kirleticilerinin sağlık harcamaları üzerindeki etkileri kirletici türüne göre farklılık göstermektedir. Bu bulgular, çevre ve sağlık politikalarının eşgüdümlü olarak ele alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelime: Hava kirliliği = Air pollution ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Sağlık harcamaları = Health expenditures