Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Türkiye
Tez Danışmanı: Cihan Dura
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmada ulusötesi şirket olgusu, bunların ekonomik gücünün artışı ve bu şirketler
tarafından yapılan doğrudan yabancı yatırımların ülkelerin ekonomik büyümeleri
üzerine etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda ulusötesi şirketler ile ulus devletleri güç kavramı bağlamında inceleyen
literatürün taranmasına ve ulusötesi şirketlerin ulus devletlerin gücü üzerindeki etkisi ile
ilgili literatürün ortaya konmasına önem verilmiştir.
Ulusötesi şirketler tarafından yapılan doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme
üzerine etkisinin aynı anda kısa ve uzun dönemli değişkenlerle ortaya konulması da
çalışmamızda özellikle üzerinde durduğumuz bir nokta olmuştur.
Çalışmada farklı yazarların bakış açılarıyla ulusötesi şirket kavramı ve bu şirketlerin
zaman içindeki gelişimi ortaya konmuştur. Ardından ulusötesi şirketler ve ulus
devletlerin gücü ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Bu tarama sonucunda yazarların
iki farklı görüş etrafında toplandığı görülmüştür. Bunlardan birincisi ulusötesi
şirketlerin ulus devletlerin gücünü azalttığı görüşü, diğeri ise ulusötesi şirketlerin ulus
devletlerin gücünü azaltmadığı görüşüdür.
Güç kayması etkisini göstermek amacıyla yaptığımız uygulamada ekonomik gücün ulus
devletlerden ulusötesi şirketlere kaydığı sonucuna ulaşılmıştır.
Ulusötesi şirketlerin ekonomik büyüme etkisi yaptıkları doğrudan yabancı yatırımlarla
kendini gösterir. UÖŞ yatırımlarının ekonomik büyüme etkisi literatürde yabancı
yatırım bağımlılığı ve ekonometrik çalışmalar olmak üzere iki yaklaşımla
incelenmektedir. Ulusötesi şirketler tarafından yapılan doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme
üzerine etkisini 1980-2009 dönemi için analiz ettiğimiz uygulama sonucunda akım
değişkenlerinin doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerine etkisinin
pozitif uzun dönemde ise negatif olduğu ortaya konmuştur.