Akademik Veri Yönetim Sistemi
13TH INTERNATIONAL NEW YORK ACADEMIC RESEARCH CONGRESS ON SOCIAL, HUMANITIES, ADMINISTRATIVE, AND EDUCATIONAL SCIENCES || CONGRESS PROCEEDINGS BOOK, New York, Amerika Birleşik Devletleri, 10 - 12 Temmuz 2025, (Tam Metin Bildiri)
Sanayi toplumundan bilgi temelli ekonomilere geçiş süreci; küreselleşme, dijitalleşme, teknolojik
inovasyonlar ve tüketici beklentilerindeki değişimlerle birlikte işletmeler açısından rekabet koşullarını
köklü biçimde dönüştürmüştür. Bu yeni ekonomik düzende fiziksel varlıkların yerini giderek daha
fazla bilgiye, deneyime ve yenilik kapasitesine dayalı kaynaklar almaktadır. Bu bağlamda, entelektüel
sermaye işletmelerin sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmesinde kilit rol oynayan, maddi olmayan
ancak stratejik değeri yüksek bir varlık olarak öne çıkmaktadır. İşletmelere özgü, taklit edilmesi güç,
çalışanların bilgi, yetkinlik ve organizasyonel yapılarında somutlaşan bu sermaye türü, işletmelerin
değer yaratma süreçlerinde belirleyici bir unsur haline gelmiştir. Bu nedenle, entelektüel sermayesini
geliştiren ve etkin biçimde yöneten firmalar, dinamik piyasa koşullarında rekabet gücünü
artırabilmekte ve uzun vadeli başarı elde edebilmektedir.
Bu çalışma, entelektüel sermayenin işletmelerin finansal performansı üzerindeki etkilerini literatür
taraması yöntemiyle incelemektedir. Özellikle BIST 100 endeksinde yer alan firmalar üzerinde
gerçekleştirilen ampirik araştırmalar analiz edilerek, insan sermayesi, yapısal sermaye ve kullanılan
sermaye bileşenlerinin firma performansı üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Literatürdeki bulgular, insan sermayesi etkinliğinin firma performansı üzerinde en güçlü ve tutarlı
pozitif etkileri yarattığını ortaya koyarken, yapısal sermayenin etkisinin çoğu zaman sınırlı veya
negatif olduğunu göstermektedir. Kullanılan sermaye etkinliği ise belirli finansal göstergeler üzerinde
pozitif etkiler sergilese de, özsermaye kârlılığı gibi bazı göstergelerle ters yönlü ilişkilere sahip
olabilmektedir. Çalışma, Türkiye özelinde entelektüel sermayenin firma değerlemesi ve performans
analizlerinde göz ardı edilmemesi gereken bir rekabet avantajı kaynağı olduğunu vurgulamaktadır.