Yeşil Tedarik Zincirine Yönelik Kontrat Tasarımı Literatür Taraması

Bozdoğan A., Torun H.

42. Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği Kongresi, Gaziantep, Türkiye, 1 - 03 Kasım 2023, ss.1, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Gaziantep
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1
  • Kayseri Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Son yıllarda, doğal kaynakların tükenme tehlikesi, tüketicilerin artan çevre bilinci, Paris Anlaşması, Avrupa Yeşil Mütabakatı gibi Avrupa Birliği tarafından küresel anlamda yapılan çevresel düzenlemeler ve hükümetlerin koyduğu yasalar işletmelerin çevre konusunda daha duyarlı hale gelmesini sağlamıştır. İşletmeler, rekabet avantajı elde etmek, çevreye verdikleri zararı en aza indirmek ve yasal sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla yeşil tedarik zincirlerine yönelmiştir. Akademik ve endüstriyel çevre tarafından tedarik zincirinin karlılık ve rekabet üzerindeki etkisi anlaşıldıkça, çevresel faktörleri de dikkate alarak tedarik zinciri koordinasyonunu sağlamada araç olarak kullanılan yeşil tedarik zinciri kontratlarına olan ilgi artmıştır.

Bu çalışmanın amacı, yeşil tedarik zinciri kontrat tasarımının teorik çerçevesini ve bu alanda 2013 yılından günümüze dek olan çalışmaları inceleyerek bibliyometrik analizini yapmak ve yeşil tedarik zinciri kontrat tasarımı konusundaki güncel eğilimleri belirlemektir. Çalışmada, Google Akademik arama motoru kullanılarak literatürde yer alan 520 makale tedarik zinciri aşaması, kullanılan kontrat türü, uygulanan çözüm yöntemi kriterleri çerçevesinde incelenmiş ve bibliyometrik analizi yapılmıştır. Literatürde yer alan çalışmaların 2018 yılı itibariyle artmaya başladığı, çalışmaların büyük bir kısmında iki aşamalı tedarik zinciri ağlarının ele alındığı ancak nadiren üç aşamalı tedarik zinciri ağları üzerinde çalışıldığı gözlemlenmiştir. Yeşil tedarik zinciri koordinasyonunda gelir paylaşım ve maliyet paylaşım kontratlarının en çok tercih edilen kontrat türleri olduğu, çözüm yöntemi olarak ise çoğunlukla stackelberg oyun teorisi yaklaşımının kullanıldığı görülmüştür.

Anahtar kelimeler: Yeşil tedarik zinciri, Kontrat tasarımı, Tedarik zinciri koordinasyonu