Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde İcrâ Edilen Kürtçe Mevlidlerin Muş İli’nde Uygulanılışı


Creative Commons License

Ülger E.

6. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi, Muş, Turkey, 10 - 13 May 2017, vol.4, pp.113-137

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 4
  • City: Muş
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.113-137
  • Kayseri University Affiliated: Yes

Abstract

Mevlid, günümüzde icrâ edilen en önemli dini mûsikî formlarından birisidir. Mevlid, kelime anlamı olarak doğma, velâdet, doğum yeri ve doğum zamanı anlamlarına gelmektedir. Bu kelime zamanla özel bir anlam kazanarak, Hz. Peygamberimizin (s.a.v.) doğumu manasında kullanılmıştır. Bir dinî mûsikî formu olarak mevlid, Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) dünyaya teşrifleri, doğumunun öncesinde ve sonrasında yaşanan mucizeleri, nübüvvet öncesi ve sonrasında yaşanan olayları, İsra ve Miraç mucizesini, vefatını konu alan eserlere ve bu eserlerin icrâ edildiği merasimlere denmektedir. İslam tarihinde çok sayıda mevlid yazılmıştır. Türk Edebiyatı’nda Süleyman Çelebi’nin “Vesîletü’n-Necât” adlı eseri çok beğenilmiş ve asırlar boyu mevlid merâsimlerinde düzenlenmiş olarak Tevhid, Yaratılış, Velâdet, Merhaba, Mirâc ve Münacât bahirleri okunagelmiştir. Arapça, Farsça, Türkçe vb. dillerde yazıldığı gibi Kürtçede de mevlidler yazılmıştır. Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Kürtçe mevlidler okunmakta olup, bu iki bölgede tespit edilen 26 adet Kürtçe mevlid bulunmaktadır. Bu çalışmada Muş ilinde Kürtçe mevlidlerden Hasan Ertûşî’nin Mevlid-i Nebî Aleyhi's-Salâtü ve's-Selâm isimli mevlidi, bu mevlidin merâsimi, müzikal icrâsı ile Süleyman Çelebi’nin yazmış olduğu “Vesîletü’n-Necât” isimli Türkçe mevlidinin karşılaştırılması üzerinde durulacaktır.