Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Öğrencilerin Gelişim Özellikleri


Deniz S.

in: DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUKLARI, Dr. Öğr. Üyesi Yahya ÇIKILI – Dr. Öğr. Üyesi Mehmet YAVUZ, Editor, Eğiten Yayıncılık, Ankara, pp.41-57, 2019

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Vocational Book
  • Publication Date: 2019
  • Publisher: Eğiten Yayıncılık
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.41-57
  • Editors: Dr. Öğr. Üyesi Yahya ÇIKILI – Dr. Öğr. Üyesi Mehmet YAVUZ, Editor

Abstract

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan çocukların bilişsel gelişim, akademik gelişim, dil gelişimleri, motor gelişim, sosyal ve duygusal gelişim özelliklerinde sorunları olabilmektedir. Genel olarak zekâ problemleri olmayan bu çocukların aileleri ve öğretmenleri bazı gelişim alanlarıyla ilgili zorluklar yaşamaktadırlar. DEHB’li çocuklarda dikkatlerini bir noktaya toplayamama, dikkatin kolay dağılması, eşyalarını sık sık kaybetme, görevlerini unutma, dersleri dinleyememe, aynı anda birden fazla uyarana dikkat verememe, bir konu üzerinde dikkatlerini yoğun bir şekilde odaklayamama gibi özellikleri bulunur. DEHB’li çocukların çoğunluğu akademik becerilerde zorluklar yaşamaktadır. Bu çocukların dikkat dağınıklıkları ve odaklanamadıkları için Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Öğrencilerin Gelişim Özellikleri 53 okul performansları akranlarından düşük olabilmektedir. Okuma, yazma ve matematik alanlarıyla ilgili sorunları olabilmektedir. Sözsüz işaretleri ve beden dilini anlayamamaları, konuşurken ses ve sözcük atlama/ekleme, hızlı konuşma, yüksek tonda konuşma, söze atlama, sonlandıramama, konuya uygun sohbeti sürdürememe, gereksiz ve ilgisiz konulardan konuşma gibi yakınları, öğretmenleri ve arkadaşları tarafından dikkat çeken sorunları olduğundan bahsedebiliriz. Kaba motor becerilerindeki yetersizlikleri akranlarına göre ayırt edilmesi kolay olmayan DEHB’li çocukların özellikle sınırlı alanlardaki kesme, çizme, yırtma ve boyama gibi ince motor gelişimlerindeki yetersizlikleri göze çarpmaktadır. Ayrıca bu çocukların çoğu ince motor becerisi gerektiren işlerden yazı yazmada da zorlanabilmektedirler. DEHB’li bireylerde, hem pozitif sosyal davranışlarının azlığı hem de anti sosyal davranışlarındaki fazlalık dikkat çekici boyutlara ulaşabilmektedir. Dikkatlerinin dağınık ve kısa süreli olması ayrıca çok atak olmaları kabul edilebilir sosyal becerileri öğrenmelerini zorlaştırabilmektedir. Ev, sosyal ortamlar, oyun, okul ve sınıf içerisinde belirlenmiş olan kurallara uymamaları ve karşı gelme davranışları arkadaş edinmelerini ve arkadaşlıklarını sürdürmelerini engelleyebilmektedir. Saldırganlık, karşı gelme, öfke nöbetleri, sınav korkuları, ağlama, üzüntü gibi duygusal tepkileri görülebilir. DEHB’li çocukların yetişkinliklerinde de okul bırakma, işten kovulma, evlilik problemleri, zayıf arkadaşlık ilişkileri, anksiyete bozukluğu, öfke kontrolü problemleri, kişilik bozuklukları, madde kötüye kullanma oranlarının yüksekliği gibi birçok problemler görülebilmektedir. Adaletsizliğe karşı koymaları, risk alabilmeleri, enerjik olmaları, gerektiğinde başkaları ile kolaylıkla iletişim kurabilmeleri, şakacı ve esprili yönleri de olumlu özellikleri arasında gösterilebilmektedir.