Alevilik İnanç İlkeleri ve Kültürünün Cem Evi Mimarisine Etkileri: Kayseri Örneği
İlahiyat ve Sosyal Bilimler Kitabı, Prof. Dr. Alparslan Hanzade,Prof. Dr. İbrahim Halil Erdoğan,Prof. Dr. Mehmet Dalkılıç, Editör, Kimlik Yayınları, Kayseri, ss.401-418, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Kimlik Yayınları
- Basıldığı Şehir: Kayseri
- Sayfa Sayıları: ss.401-418
- Editörler: Prof. Dr. Alparslan Hanzade,Prof. Dr. İbrahim Halil Erdoğan,Prof. Dr. Mehmet Dalkılıç, Editör
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Kayseri Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Alevilik inanç ilkeleri
ve kültürünün Kayseri’deki cemevi mimarisine yansımalarını ortaya koymak bu
çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Araştırmada Kayseri’deki cem evlerinin
mimari, mekânsal ve işlevsel özelliklerini bu inanç ve kültür bağlamında incelenmesi
ve bu unsurlardaki simgesel anlamların tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın
kapsamını Kayseri il sınırları içinde faaliyet göstermiş cem evleri
oluşturmaktadır.Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır; veri
toplama teknikleri olarak doküman incelemesi, görüşme ve gözlem/alan
araştırılmasından yararlanılmıştır. Arşiv
belgeleri, seyahatnameler, makaleler, kitaplar, bildiriler ve tezlerin
incelenmesi ile dokümanlar incelenmiş; Hacı Bektaş-i Veli Cemevi ziyaret
edilmiş ve Kayseri Cemevi Alevi Akademisi derslerine katılım
sağlanmıştır. Ayrıca Kayseri Hacı Bektaş-i Veli Derneği ve Vakfı Başkanı Abbas
TAN ile kişisel görüşmeler yapılmış ve onun aracığıyla bazı yapıların
planlarına ulaşılmıştır.Toplanan veriler
betimsel analiz ve tematik analiz teknikleriyle çözümlenmiştir. Araştırmaya
Alevilik inanç ilkeleri ve kültürünün temel unsurlarının açıklanarak başlanmış;
sonra cem evlerinin tarihsel gelişimi anlatılmıştır. Kayseri’deki cem evlerinin
mimari kurguları açıklanmış, daha sonra Alevilik inanç ilkeleri ve kültürünün
bu kurguları şekillendirmesi ile ilgili örnekler verilmiştir. Günümüzde yapılan
cemevleri hem strüktürel hem de malzeme kullanımıyla çağdaş mimari özellikler
taşımaktadır. Cemevlerinin mimari kurgularında ortak bir dil olmayıp sembolik
unsurlar genellikle iç dekorasyonla sınırlı kalmıştır.