INVESTIGATION OF SPT VALUES BY SPATIAL ANALYSIS METHOD OYMAAĞAÇ (KAYSERİ) EXAMPLE


Creative Commons License

Acar M. C. , Kaya D.

INTERNATIONAL BLACK SEA COASTLINE COUNTRIES SYMPOSIUM-3, Zonguldak, Türkiye, 18 - 20 Ekim 2019, ss.304-313

  • Basıldığı Şehir: Zonguldak
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.304-313

Özet

Standart Penetrasyon Deneyi dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de geoteknik incelemelerde yaygın şekilde kullanılan bir arazi deneyidir. Bu deney, hemen hemen her zemin inceleme programının ana parçalarından birini oluşturmaktadır. SPT-N değeri ile kumların ve kumlu siltlerin sıkılığı, içsel sürtünme açısı, birim hacim ağırlığı tahmininde kullanılmaktadır. Diğer yandan SPT deneyi aynı zamanda drenajsız kesme deneyidir. Bu nedenle SPT-N değeri ile killerin kıvam limiti ve drenajsız kohezyonu arasında ampirik bağıntılar verilebilmektedir. Mekansal analiz için Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) yazılımı olan ArcMAP (V:10.4.1) programından Ters Mesafe Ağırlıklı Enterpolasyon yöntemi kullanılmıştır. Bilgisayar ortamında her türlü verinin birbirleri ve coğrafi konumları ile ilişkilendirerek toplanması ve bu verilerin görselleştirilmesi için Coğrafi Bilgi Sistemine ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca zemin etüt çalışmalarında temel zemin özelliklerinin değişiminin ortaya çıkarılması, söz konusu alan için arazi kullanımına yönelik hızlı, ekonomik, güvenilir ve uygulanabilir kararların alınması bakımından ciddi kazanımlar sağlamaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemi teknolojisindeki gelişmeler zaman ve emekten tasarruf sağlamakla birlikte coğrafi verilerin sayısal ortamda değerlendirilmesi ile hata oranlarını en aza indirmektedir. CBS analizi için derinliği 15 m ve 24.5 m aralığında toplamda 1071 m olan 60 adet sondaj noktası ele alınmıştır. Sondaj noktalarından 3 m derinlikten başlayarak her 1.5 m aralıklarla alınan düzeltilmiş SPT değerleri (N60) ArcMap programı yardımıyla veri tabanı olarak kaydedilmiştir. Kayseri Oymaağaç Mahallesi sınırları içinde yapılan bu analizde nokta kaynaklı veriler raster verilere dönüştürülerek derinlik ve mekansal olarak zeminin sıkılık, gevşeklik ve kıvam sınıflaması yapılmıştır. Ayrıca bu noktalarda (3 m, 4.5 m, 6 m, 7.5 m ve 9 m’de) Birleştirilmiş Zemin Sınıflama Sistemi’ne göre de sınıflandırma yapılmıştır. Bu sınıflandırmada Thiesen Poligon Yöntemi kullanılarak nokta çevresinde alan katmanı oluşturulmuştur. Böylelikle zemin sınıfları bu katmanla yüzeysel olarak modellenmiştir. Mekansal analiz sonucunda SPT değerlerine bağlı oluşturulan tematik haritalar incelenmiş ve arazinin büyük bir kısmında yüksek plastisiteli kil (CH) veya düşük plastisiteli kil (CL) tabakalarının mevcut olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca bu zeminler ‘katı’ ve ‘orta katı’ bir kıvamda olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kayseri, SPT, CBS, Ters Mesafe Ağırlık Yöntemi

Standard Penetration Test is a field test which is widely used in geotechnical investigations in our country as in many countries of the world. This test is one of the main parts of almost every soil inspection program. SPT-N value is used to estimate the density of sand and sandy silts, internal friction angle, unit volume weight. The SPT test, on the other hand, is also an undrained cut test. Therefore, empirical correlations can be given between SPT-N value and consistency limit and undrained cohesion of clays. For spatial analysis, the Inverse Distance Weighted Interpolation method was used from ArcMAP (V: 10.4.1) software which is Geographic Information System (GIS) software. Geographical Information System is needed to collect all kinds of data in computer environment by associating them with each other and their geographical locations and visualizing these data. In addition, uncovering the change of soil properties of fondation in soil surveys provides significant gains in terms of making fast, economical, reliable and feasible decisions for land use in the area in question. Advances in Geographic Information System technology saves time and effort, but minimizes error rates by evaluating geographical data in digital environment. For the GIS analysis, 60 drilling points with a total depth of 1071 m between 15 m and 24.5 m were discussed. The corrected SPT values (N60) taken at every 1.5 m intervals starting from 3 m depth from the drilling points were recorded as a database with the help of ArcMap program. In this analysis carried out within the boundaries of Kayseri Oymaağaç Neighborhood, point source data were converted to raster data, and the depth and spatial classification of the soil was determined as tightness, slackness and consistency. Also at these points (3 m, 4.5 m, 6 m, 7.5 m and 9 m), classification was made according to the Unified Soil Classification System. In this classification, the area layer was created around the point by using Thiesen Polygon Method. Thus, soil classes are modeled superficially with this layer. As a result of spatial analysis, thematic maps based on SPT values were examined and it was concluded that high plasticity clay (CH) or low plasticity clay (CL) layers were present in most of the land. In addition, these soils were found to have a ‘solid‘ and ‘middle solid’ consistency.

KeyWords: Kayseri, SPT, GIS, Inverse Distance Weighted