ŞEHİR İÇİ OTOBÜS DURAK NUMARALARININ HİYERARŞİK KÜMELEME YÖNTEMİYLE YENİDEN NUMARALANDIRILMASI: KAHRAMANMARAŞ İLİ ÖRNEĞİ

Şengül S., Taşyürek M., Daşbaşı B.

Euroasia Journal of Mathematics, Engineering, Natural & Medical Sciences, cilt.8, sa.18, ss.165-174, 2021 (Hakemli Dergi)

Özet

Otobüs durakları toplu ulaşım sisteminde vatandaşlar tarafından en yaygın kullanılan bileşenlerinden bir tanesidir. Duraktan geçen otobüs hatlarının listesi, otobüs hatlarının durak bazlı sefer çizelgesi ve ulaşım sefer sisteminde çalışan aracın duraktan ne zaman geçeceği gibi birçok kritik bilgi durak numarasına göre hesaplanmaktadır ve yayınlanmaktadır. Bu nedenle durak numarasının vatandaşlar tarafından akılda kalıcı olması ve mekânsal olarak birbirine yakın olan durakların durak numaralının da rakamsal olarak birbirine çok yakın değerler olması durak numarasının kolay öğrenilebilmesi açısından çok büyük önem arz etmektedir. Otobüs durak numaraları genellikle hat güzergâhlarının duraklardan geçiş sırasına göre numaralandırılmaktadır. Ancak, bu durumda hat güzergâhı değişince veya aynı duraktan geçen farklı hat için durak numaraları ve duraklardan geçiş sıraları farklı olduğunda durak numaralarında tutarsızlık ve birbirine mekânsal olarak yakın durakların durak numaraları arasında çok büyük fark oluşmaktadır. Bu çalışmada durak numarasında oluşan sorunları ortadan kaldırmak ve mekânsal olarak birbirine yakın olan otobüs durak numaraların birbirine yakın numara alması için hiyerarşik kümeleme tabanlı yeni yaklaşım önerilmiştir. Önerilen yaklaşım Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi’ne ait gerçek otobüs hat güzergâh ve otobüs durak verileri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Deneysel değerlendirmelerde, klasik yöntem ile oluşturulan ve mekânsal olarak birbirine yakın otobüs durak numaraların farkı ile hiyerarşik kümeleme yöntemi ile oluşturulan ve mekânsal olarak birbirine yakın otobüs durak numaraların farkı karşılaştırılmıştır. Deneysel sonuçlar, önerilen hiyerarşik tabanlı kümeleme yönteminin klasik yönteme göre mekânsal olarak birbirine yakın olan durakların durak numaralını daha yakın oluşturduğunu göstermiştir.