“Son 1 Oda Kaldı!”: Karanlık Örüntüler ve Destinasyon Pazarlamasına Yansımaları


Altın S.

10th International Conference on Scientific and Academic Research ICSAR 2026, Konya, Türkiye, 17 - 18 Ekim 2026, ss.701-710, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.701-710
  • Kayseri Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Çevrim içi seyahat acenteleri (OTA) turistlerin destinasyonları araştırdığı, karşılaştırdığı ve satın aldığı başlıca dijital vitrinlere dönüşmüştür. Bu platformlarda tüketicileri etkileyebilmek için kıtlık ve aciliyet mesajları, sahte indirimler, gizli ücretler ve sosyal kanıt bildirimleri gibi karanlık örüntülerin (dark patterns) yaygın biçimde kullanıldığı bilinmektedir. Fakat mevcut literatür bu uygulamaları OTA ve konaklama işletmesi düzeyinde daha çok ele almakta ve destinasyon pazarlamasına olan yansımalarını göz ardı edebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, OTA’larda karanlık örüntülere ilişkin bulguları destinasyon pazarlaması perspektifinden bütünleştirmek ve alan için kavramsal bir çerçeve sunmaktır. Whittemore ve Knafl'ın bütünleştirici inceleme yaklaşımı benimsenmiş olup, çoğu 2020-2026 yılları arasında yayınlanmış, tam metinlerine ulaşılabilen 24 çalışma nitel içerik analiziyle incelenmiştir. Bulgular 6 farklı tema altında toplanmış olup, erişilebilen bilgilere göre, incelenen çalışmaların hiçbirinde karanlık örüntülerin destinasyon düzeyindeki sonuçları doğrudan ölçülmemiştir. Bu bağlamda, karanlık örüntülerin kısa vadede rezervasyonu hızlandırabildiği fakat destinasyon düzeyine yayılabileceğini öne süren bir kavramsal model ile beş önerme geliştirilmiştir. Çalışma destinasyon yönetimi, OTA’lar, konaklama işletmeleri ve düzenleyicilerine öneriler sunmaktadır.