Perception of Communal Worship in Sacred Time Periods: An Assessment Through the Lens of Islamic Jurists
ÇUKUROVA ÜNIVERSITESI İLAHIYAT FAKÜLTESI DERGISI (ÇÜİFD), vol.26, no.1, pp.325-343, 2026 (TRDizin)
- Publication Type: Article / Article
- Volume: 26 Issue: 1
- Publication Date: 2026
- Doi Number: 10.30627/cuilah.1880403
- Journal Name: ÇUKUROVA ÜNIVERSITESI İLAHIYAT FAKÜLTESI DERGISI (ÇÜİFD)
- Journal Indexes: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Page Numbers: pp.325-343
- Kayseri University Affiliated: Yes
Abstract
bestowed virtue and value upon certain periods of time and places by attributing significance to
them. Laylat al-Qadr, Laylat al-Bara’ah, the first ten days of Dhu al-Hijjah, and Friday are cited as
examples of precious times; the Masjid al-Haram, the Masjid al-Nabawi, the Masjid al-Aqsa, Mount
Arafat, Muzdalifah, and Mina are cited as examples of sacred places. The five nights known as "holy
(Kandil) nights" among the people are listed as Mevlid, Regâib, Mi‘rac, Berat, and Kadir. When
examining Islamic culture and civilization, it is important to investigate how and when the practice of
observing these nights emerged over the course of history, as well as the approach of Islamic jurists to
these special days. It is necessary to examine how the practice of performing certain prayers and
observing fasts specific to these nights has been viewed from a religious perspective in Muslim
communities for centuries. The purpose of this article is to examine the rulings issued by Islamic jurists
regarding the acts of worship performed on holy nights, since the research is based on the
interpretation and comparative analysis of relevant Islamic legal sources, a qualitative research
method is employed.
The study found that while the holy nights have been widely celebrated by Muslims for
centuries, some jurists view them positively as something to be encouraged, while others take a critical
stance, arguing that they lack a religious basis. It is thus evident that the various practices observed on
the nights of the Kandil have given rise to differing interpretations and led to a variety of assessments
in the history of Islamic thought. It is evident that these practices bring Muslims together and
encourage them to pray more frequently. The article contributes to the literature by providing a
comprehensive overview of the religious practices performed on the holy nights and the rulings issued
by Islamic jurists.
Ayet ve hadisler incelendiğinde tüm zamanı ve mekânı yaratan Allah’ın bazı zaman dilimlerine
ve mekânlara önem atfederek onlara fazilet ve değer kattığı anlaşılmaktadır. Kadir gecesi, Berat gecesi,
Zilhicce ayının ilk on günü, Cuma günü kıymetli zamanlara; Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevî, Mescidi
Aksâ, Arafat Dağı, Müzdelife ve Mina da değerli mekânlara misal olarak verilmektedir. Halk arasında
kandil geceleri olarak bilinen beş gece Mevlid, Regâib, Mi‘rac, Berat ve Kadir olarak sıralanmaktadır.
İslâm kültür ve medeniyeti tetkik edildiğinde bu geceleri ihya etme anlayışının tarihsel süreçte nasıl
ve ne zaman ortaya çıktığını ve fakihlerin bu özel günlere yaklaşımını incelemek önem arz etmektedir.
Asırlardır Müslüman toplumlarda bu gecelere has bazı namazların kılınması ve oruçların tutulması
tatbikinin dinî açıdan nasıl değerlendirildiğini yansıtmak gerekmektedir. Makalede fakihlerin kandil
gecelerinde yapılan ibadetlere hangi hükmü verdiklerinin ortaya konması amaçlandı. Araştırma, ilgili
fıkhî kaynakların yorumlanması ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesine dayandığından nitel
araştırma yöntemi benimsenmektedir. İnceleme sonucunda kandil gecelerinin asırlar boyunca
Müslümanlar tarafından yaygın kutlanmakla birlikte fakihlerin kimileri teşvik boyutuyla olumlu,
kimileri de dinî dayanaktan yoksun olduğu şeklinde eleştirel yaklaşımları söz konusudur. Böylece
kandil gecelerindeki çeşitli uygulamaların İslâm düşünce tarihinde farklı yorumlara sebep olduğu ve
çeşitli değerlendirmelere yol açtığı anlaşılmaktadır. Bu uygulamaların, Müslümanları bir araya
getirdiği ve daha fazla ibadet etmelerine vesile olduğu görülmektedir. Makale, kandil gecelerinde ifa
edilen ibadetlere ve fakihlerin verdiği hükümlere topluca bakma açısından literatüre katkı
sağlamaktadır.