Hemodiyaliz Tedavisi Alan Bireylerin Son Dönem Böbrek Yetmezliği Hastalığına Uyumu ve İlişkili Faktörler


OZDEMIR C., KAPLAN A.

Sağlık ve Toplum, cilt.35, sa.3, ss.133-141, 2026 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 35 Sayı: 3
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Sağlık ve Toplum
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.133-141
  • Kayseri Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, hemodiyaliz tedavisi gören hastaların son dönem böbrek yetmezliğine (SDBY) uyum düzeylerini ve etkile- yen faktörleri belirlemektir. Yöntem: Araştırma, Ağustos 2022 - Mart 2023 tarihleri arasında iki devlet hastanesi ve iki özel diyaliz merkezinde hemodiyaliz alan 236 hasta ile yürütülmüştür. Veriler, araştırmacılar tarafından ge- liştirilen “Bireysel Özellikler Tanılama Formu” ve “Son Dönem Böbrek Yetmezliği Uyum Ölçeği” ile yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Bulgular: Yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, aile yapısı ve gelir durumu uyumu anlamlı düzeyde etkilemiştir (p < 0.05; p < 0.001). Ayrıca, diyaliz süresi, damar yolu tipi ve komplikasyon varlığı da uyum ile ilişkili bulunmuştur (p < 0.05; p < 0.001). Sonuç: SDBY’ye uyum bireysel ve hastalığa ilişkin faktörlerden et- kilenmektedir. Bu nedenle, uyumu artırmaya yönelik müdahalelerde bu değişkenlerin göz önünde bulundurulması önerilmektedir.
Objective: This study aimed to assess the adaptation of hemodialysis patients to end-stage renal disease (ESRD) and the factors influen- cing adherence. Methods: The study included 236 patients receiving hemodialysis treatment at two public hospitals and two private dialysis centers between August 2022 and March 2023. Data were collected through face-to-face interviews using the “Individual Characteristics Diag- nosis Form” and the “End-Stage Renal Disease Adherence Questi- onnaire,” both developed by the researchers. Results: Adherence to ESRD was significantly influenced by age, marital status, education level, family structure, and income (p < 0.05; p < 0.001). Additionally, dialysis duration, type of vascular access, and presence of complications were significantly associated with adherence (p < 0.05; p < 0.001). Conclusion: The findings indicate that both individual and disea- se-related factors affect patient adherence to ESRD. Therefore, it is recommended that interventions aimed at improving adherence consider these demographic and clinical characteristics.