Geleneksel adrese teslimat ve kargo dolabı aracılığıyla teslimat modellerinin karşılaştırılması: Talas ilçesi örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kayseri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET VE LOJİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA DEMİR

Danışman: Neslihan Demirel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojik gelişmelerin hızla ilerlemesi ve dijitalleşmenin günlük yaşama nüfuz etmesinin yanı sıra COVID-19 pandemisi, tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarında köklü değişimlere neden olmuştur. Pandemi süresince uygulanan sokağa çıkma kısıtlamaları, sosyal izolasyonun teşviki ve fiziksel temastan kaçınma gereklilikleri, tüketicileri çevrim içi alışverişe yönlendirmiş, bu durum e-ticaret hacmini önemli ölçüde artırmıştır. Özellikle kent merkezlerinde artan son adım teslimatlar; trafik yoğunluğu, emisyon salınımı ve park yeri gibi sorunlarda yükselişe yol açmıştır. Ayrıca zaman baskısı, daha küçük taşıma partileri ve sık teslimat ihtiyacı, teslimat süreçlerinin verimliliğini azaltmış ve yönetimini zorlaştırmıştır. Bu gelişmeler, fosil yakıtlı araçlarla yapılan geleneksel adrese teslimat modelinin sürdürülebilir olmadığını ortaya koymuş; daha çevreci, esnek ve yenilikçi yöntemlere yönelimi hızlandırmıştır. Bu bağlamda, kargo dolapları; başarısız teslimatları azaltması, sabit teslimat noktalarıyla trafik yükünü hafifletmesi ve müşteriye zaman kazandırması gibi avantajlarıyla öne çıkmıştır. Bu tez çalışmasında, sürdürülebilir son adım teslimat yöntemlerinden biri olan kargo dolabı aracılığıyla teslimat modeli ele alınmıştır. Bu kapsamda, son adım teslimat faaliyetleri için geleneksel adrese teslimat ve kargo dolabı ile teslimat için iki ayrı matematiksel model geliştirilmiş ve bir gerçek hayat problemi üzerinde çözülmüştür. Sonuçlar, kargo dolabı aracılığıyla teslimatın son adım teslimat faaliyetleri açısından geleneksel adrese teslimat modeline göre üstün olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular, kargo dolaplarının kent içi lojistikte stratejik bir çözüm sunduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Son adım teslimat, Kargo dolabı, Yer seçimi problemi, Matematiksel model.