Giyilebilir işitme cihazları için çevrim içi sansürlemeye dayalı yeni akustik geri besleme gidericilerin tasarımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kayseri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF EREN
Danışman: Engin Cemal Mengüç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, giyilebilir işitme cihazlarında sık rastlanan akustik geri besleme (acoustic feedback, AF) problemine uygun maliyetli çözümler sunan çevrim içi sansürleme (online censoring, OC) stratejisi tabanlı AF gidericilerin (OC based-AF canceller, OC-AFC) tasarımına odaklanmaktadır. Bu doğrultuda ilk olarak, OC stratejisi klasik AFC sistemine entegre edilerek, yeni bir OC-AFC sistemi önerilmiştir. Önerilen OC-AFC sistemi klasik AFC'nin başarımını ya koruyarak ya da artırarak hesap yükünü azaltmıştır. Ardından, AFC'lerin başarımını olumsuz etkileyen, yanlılık sorununun üstesinden gelmek için, prob gürültü (probe noise, PN) enjeksiyonu ve tahmin hatası yöntemi (prediction error method, PEM) yaklaşımlarını ayrı ayrı kullanan yeni PN-OC-AFC, OC-PEMAFC-1 ve OC-PEMAFC-2 sistemleri geliştirilmiştir. Son olarak ise AF yolunun seyrek doğasının neden olduğu düşük yakınsama sorununa uygun maliyetli bir çözüm sunan yeni bir I0-OC-AFC sistemi önerilmiştir. Önerilen sistemlerin başarımları, kulak arkası tipi bir işitme cihazından ölçülmüş literatürde sıklıkla kullanılan gerçek-dünya AF yolları üzerinde, ortalama kare hata (mean square deviation, MSD), yanlış ayarlama (misalignment, MIS), eklenen sabit kazanç (added stable gain, ASG), konuşma kalitesinin algısal değerlendirmesi (perceptual evaluation of speech quality, PESQ) ve çalışma süresi açısından mevcut yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Benzetim sonuçları, önerilen sistemlerin, tatmin edici başarımlar sağlayarak hesap yükünün azaltılmasına önemli katkılar sağladığını ve bu sayede giyilebilir işitme cihazlarında etkin bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir.