Tüketici yenilikçiliği ve temizlik ürünleri seçim özelliklerinin çevre dostu temizlik ürünleri satın alma niyetine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kayseri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİNE ÇİFÇİ

Danışman: Ebru Sönmez Karapınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, tüketici yenilikçiliği ve ürün seçim özelliklerinin çevre dostu temizlik ürünlerine yönelik satın alma niyeti üzerindeki etkilerini incelemektir. Günümüzde çevresel sürdürülebilirlik anlayışının artmasıyla birlikte, tüketicilerin çevre dostu ürünlere yönelik tutum ve davranışlarının anlaşılması önem kazanmıştır. Bu bağlamda araştırmada, tüketici yenilikçiliğinin bilişsel, hedonik, fonksiyonel ve sosyal boyutları ile ürün seçim özelliklerinin (kalite, fiyat ve marka) satın alma niyeti üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle anket yoluyla toplanmış ve 425 geçerli katılımcıdan elde edilmiştir. Analizler SPSS 27 programı kullanılarak gerçekleştirilmiş; güvenilirlik, keşfedici faktör analizi, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, tüketici yenilikçiliği ile çevre dostu temizlik ürünlerini satın alma niyeti arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. Özellikle bilişsel, fonksiyonel ve hedonik yenilikçilik boyutlarının etkisi orta düzeyde, sosyal yenilikçiliğin etkisi ise daha düşük düzeyde bulunmuştur. Ürün seçim özelliklerinden kalite ve fiyat, satın alma niyetini güçlü biçimde etkilerken; marka etkisi daha sınırlı kalmıştır. Bu sonuçlar, çevre dostu ürünlerin yaygınlaştırılmasında tüketici profili ve ürün özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Tüketici Yenilikçiliği, Ürün Seçim Özellikleri, Çevre Dostu Temizlik Ürünleri, Satın Alma Niyeti, Sürdürülebilirlik.