Döviz kuru dalgalanmalarının üretim yapan firmaların performansına etkisi: BİST 100 üzerine bir uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kayseri Üniversitesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Muhasebe ve Finans Yönetimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ YILDIRIM

Danışman: Derviş Boztosun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelişmelerle birlikte yerel pazarlar hakimiyetini küresel pazarlara bırakmış durumdadır. Bu değişime yol açan başlıca etken, iletişim ulaşım ve lojistik sektörünün insanlara ve kuruluşlara önemli kolaylıklar sunabilmesidir. Yaşanan bu gelişmelerin ışığında küresel pazarlara mal veya hizmet sunan firmaların, dövizle daha sık bir şekilde işlem yapması kaçınılmaz bir hale gelmektedir. Ancak dövizle işlem yapan firmalar, döviz kuru dalgalanmalarından kaynaklanan bazı risklere maruz kalmaktadır. Bu çalışmada, döviz kuru dalgalanmalarının, firmaların performansını etkileyip etkilemediği incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, döviz kurunda meydana gelen dalgalanmaların, üretim yapan firmaların performansı üzerindeki etkisini test etmektir. Bu doğrultuda, Borsa İstanbul 100 Endeksi'nde (BİST 100) işlem gören 30 imalat firmasının, 2010 ile 2019 yılları arasındaki verileri analize dahil edilmiştir. Bu firmalar seçilirken rastsal örneklem yöntemine başvurulmuş ve verilerin eksiksiz elde edilmesi göz önünde bulundurulmuştur. Döviz kurundaki dalgalanmaları ölçmek için ise, reel efektif döviz kuru endeksindeki değişimler hesaplanmıştır. Firma performans ölçütleri olarak firmaların finansal raporlarından elde edilen verilerle hisse başı kar, aktiflerin getirisi ve özsermayenin getirisi hesaplanmıştır. Firma performans ölçütleri hesaplandıktan sonra analizi uygulamak için panel veri analizi yöntemi yürütülmüştür. Panel veri analiz yöntemi için STATA 14 paket programı kullanılmıştır. Yürütülen çalışmanın sonuçları incelendiğinde, reel efektif döviz kuru endeksindeki değişimin firma performans ölçütü değişkenlerinden olan hisse başı kar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, reel efektif döviz kuru endeksindeki değişimin aktiflerin getirisine ve özsermayenin getirisine istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu hakkında bir sonuç bulunamamıştır.