Bağımsız denetçi raporlarında yer alan kilit denetim konularının sektörel büyüklüklere göre incelenmesi: BİST Ana Metal Sanayi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kayseri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MUHASEBE VE FİNANS YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİKRET ETÇİ
Danışman: Azize Esmeray
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çok eski bir uygulama olan denetim, var olduğu günden bugüne anlayışında, işleyişinde ve formatında kayda değer çeşitli değişimler yaşamıştır. Yaşanan değişimlerdeki temel sebep, işletme faaliyetlerinin gelişmesi, işletmelerin yaygınlaşması ve teknolojik gelişmelerin hızlanmasıyla beraber ortaya çıkan küreselleşme düşüncesidir. Bunların neticesinde denetim anlayışında çağın koşullarına yönelik olarak köklü değişiklikler meydana gelmiştir. Denetim anlayışında yaşanan değişimlere, büyük ölçekli finansal skandalların da önemli katkıları olduğu söylenebilir. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri merkezli 2008 Wall Street finansal krizinde denetçi raporlarının gerçeği yansıtmadığının ortaya çıkması denetime olan güveni azaltmış ve denetimin ciddi anlamda sorgulanmasına sebep olmuştur. Bu gelişmeler denetçi raporlarında revizyon gereğini önemli ölçüde artırmıştır. Uluslararası düzenleyici kuruluşların yaptığı revizyon çalışmaları sonucunda denetim formatı değiştirilmiş, birçok denetim standardı da güncellenmiştir. Bunların yanında denetçi raporu için hayati bir önem teşkil eden "Bağımsız Denetim Standardı 701 Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetçi Raporunda Bildirilmesi Standardı" (Communıcatıng Key Audıt Matters In The Independent Audıtor's Report 701) eklenmiştir. Yapılan bu düzenlemeler sonucunda denetçi raporları daha şeffaf, anlaşılabilir ve nitelikli bir yapıya büründürülmüştür. Bu çalışmada Borsa İstanbul Ana Metal Sanayi sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin 2018 – 2022 yılları denetçi raporları ele alınarak kilit denetim konularının muhteviyatı, sayısı, seçilme sebebi vb. hususlar ile işletmelerin sektörel büyüklükleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının incelenmesi yapılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda, "Hasılatın Muhasebeleştirilmesi" 67 (35,83%) kez, "Ticari Alacaklar" 33 (17,65%) kez, "Maddi Duran Varlıklar" 35 (18,72%) kez ve "Stoklar" 26 (13,90%) kez bildirilmiştir. En fazla bildirilen bu dört konu toplam konuların 86,10% ünü oluşturmaktadır. BİST Ana Metal Sanayi İşletmelerinin 2018 – 2022 yılları bağımsız denetçi raporlarının 97,95% olumlu, 2,05% sınırlı olumlu (şartlı) olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak 24 adet denetim firmasının 23 (95,84%) tanesinin uluslararası denetim kuruluşu veya üyesi olduğu, 1 (4,16%) tanesinin ise ulusal bağımsız denetim firması olduğu görülmüştür. BİST Ana Metal Sanayi İşletmelerinin 2018 – 2022 yılları hasılat kalemleri temel alınarak, sektörel büyüklükler ile kilit denetim konuları karşılaştırılmış, kilit denetim konuları ile hasılat arasında herhangi bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bağımsız Denetim, Rapor, BİST, Metal Sanayi