Hafif Elektrikli Araçlarda Kullanılan Fırçasız Doğru Akım Motorlarının Kontrolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kayseri Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ÜNAL
Danışman: Rıdvan Demir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, hafif elektrikli araçlar (HEA) için, düşük işlem yüküne sahip çevrimiçi sansürleme (online censoring - OC) ve en küçük ortalama kare (least mean square - LMS) temelli modele uyarlamalı sistem (MUS) kullanan hız-algılayıcısız doğrudan moment kontrollü (DMK) fırçasız doğru akım motoru (FDAM) sürücüsü geliştirilmiştir. Araştırma problemi, HEA uygulamalarında maliyeti ve karmaşıklığı artıran mekanik hız sensörlerine alternatif olarak, motor hız ve momentinin kestirim algoritmaları ile kontrol edilmesidir. Bu amaçla, hız sensörü kullanılmadan FDAM hızının doğru kestirilmesi ve anlık moment kontrolünün yüksek performansla gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada öncelikle FDAM'nin matematiksel modeli oluşturulmuş, ardından doğrudan moment kontrolü yapısına OC-LMS tabanlı MUS kestiricisi entegre edilmiştir. Geliştirilen algoritmalar MATLAB/Simulink ortamında simüle edilmiş ve farklı yük ve hız referansı senaryolarında performans analizleri yapılmıştır. Sıfır hız durumlarını da içeren geniş hız aralığı için gerçekleştirilen benzetim çalışmalarından elde edilen sonuçlar, hem OC-LMS temelli MUS kestiricisinin hem de bu kestiriciyi kullanan DMK tabanlı FDAM sürücüsünün başarımını doğrulamaktadır. Ek olarak, önerilen OC-LMS temelli MUS'un çalışma süreleri geleneksel LMS temelli MUS kestirici ile karşılaştırılmıştır. Önerilen kestirici %30 sansürleme oranı için %16.53 oranında, %85 için ise %36.89 oranında çalışma süresini düşürmüştür.